Restauratie stadsmuur Breda
Project overzicht
De gemeente Breda vroeg ons een historische tuinmuur aan het Stadserf te herstellen. Het oudste deel van de muur stamt uit 1738. In de loop der jaren was de muur verzakt en begon hij te kantelen. Wij bouwden hem steen voor steen opnieuw op, met de originele stenen.
- April 2025 - Oktober 2025
- Gemeente Breda
- woningen
- Stadserf, Breda
- Restauratie
Werkzaamheden
- De muur in kaart brengen, zodat stenen uit verschillende bouwperiodes gescheiden blijven
- De muur afstapelen: zo'n 9.300 stenen
- Stenen schoonbikken en opslaan voor hergebruik
- Muur, steunberen en ezelsrug opnieuw opmetselen met kalkmortel
- Historisch, doorgestreken voegwerk op basis van kalk
- Penant opnieuw opmetselen en de poort herstellen met een nieuw kozijn en nieuwe deur
- Werken volgens een ecologisch werkprotocol
Bijna drie eeuwen stond hij er al: de tuinmuur aan het Stadserf in Breda, tussen het stadhuis en de openbare weg. Maar de tijd had zijn werk gedaan. De muur was verzakt, begon te kantelen en was overwoekerd door planten. In opdracht van de gemeente Breda brachten wij de muur terug in topconditie. Niet met nieuwe stenen, maar met de originele. Steen voor steen, met respect voor de geschiedenis.
Wat heeft dit project opgeleverd
De muur staat weer recht en stevig, met dezelfde stenen die er al eeuwen in zaten. Op een nieuwe fundering en met historisch voegwerk is hij klaar voor de komende generaties Bredanaars.
- 1738
Het bouwjaar van het oudste deel van de muur.
- 9.300
Originele stenen, schoongebikt en opnieuw gebruikt.
Daar knap je van op!
Restauratiemetselaar Willy, bij ons een echte Bouwende Held, nam de tijd voor deze muur. Hij hakte de stenen voorzichtig uit, maakte ze schoon van oude mortel en zette ze terug. Stenen met wortels of planten legde hij apart en plaatste hij mét plant terug. Zo blijft ook de natuur in de muur behouden. Wethouder Jeroen Bruijns (Buitenruimte en Regio) kwam een kijkje nemen. Onder begeleiding van Willy metselde hij zelf een paar stenen terug in de muur. Een mooi gebaar, want erfgoed behouden doe je samen. Daar knap je van op.
Een energieke samenwerking!
Bouwhistorisch onderzoek liet zien hoe de muur veranderde: in 1973 stond hij nog kaarsrecht, in 1992 was hij al gaan kantelen. Samen met de gemeente, de erfgoedcommissie en de constructeur zochten we de beste aanpak. De keuze viel op volledig afstapelen en opnieuw opbouwen met de originele stenen. Zo krijgt de muur weer een sterke, blijvende verbinding, zonder zijn karakter te verliezen. Als ERM-gecertificeerd bedrijf (Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg) werken we volgens de richtlijnen voor onderhoud en restauratie van monumenten en voor historisch voegwerk. Zo weet de gemeente zeker dat het erfgoed in goede handen is.
Ook een restauratieopgave?
Heb je een monument of historisch bouwdeel dat aandacht nodig heeft? Onze ERM-gecertificeerde vakmensen kijken graag met je mee, van onderzoek tot oplevering. Neem contact met ons op, dan bespreken we samen de mogelijkheden.
Vragen over dit project?
.avif)
.avif){kind=logo}
.png)
